ΤΟ ΑΝΑΠΟΔΟ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ

Οι κακές οι γλώσσες λένε πως εδώ στα Γιάννινα είμαστε λίγο (έως πολύ) φραγκοφονιάδες. Και πως στις τσέπες δεν έχουμε καβούρια αλλά καραβίδες!

Καλοκαίρι του 1961. Γεύμα με καραβίδες στην ψαροταβέρνα του Λάμπρου Μάλαμα στο Νησί της Παμβώτιδας. Φωτογραφία του Παναγιώτη Βοκοτόπουλου.

Στο βιβλίο του «Σημειώσεις ενός ταβερνιάρη», ο πολυγραφότατος συγγραφέας Λάμπρος Μάλαμας θυμάται ιστορίες από τα χρόνια που είχε την ταβέρνα και μαζί με τη γυναίκα του τη Σοφία σερβίριζαν καραβίδες με σκορδαλιά από καρύδια και χέλια ψημένα στην κεραμίδα.

Οι Γιαννιώτες σπάνια τις μαγείρευαν στα σπίτια τους αυτές τις δυο λιμνίσιες νοστιμιές. Προτιμούσαν να τις απολαμβάνουν στα ταβερνάκια του Νησιού και της Ντραμπάτοβας.

«Πάμε να φάμε ανάποδα της λίμνης!».
«Ανάποδο της λίμνης» έλεγαν την καραβίδα γιατί κινείται και προς τα πίσω. Καρκινοβατεί. Τα «ανάποδα της θάλασσας» είναι ο κάβουρας και τα άλλα καρκινοειδή.

Αντίθετα, στους δρόμους της πόλης συναντούσες κάθε πρωί νοικοκυρές που πήγαιναν στον φούρνο της γειτονιάς το ταψί με τον κυπρίνο, τις τσίμες, τις δρομίτσες, τα γλίνια και τα άλλα ψάρια της λίμνης.

Τα λιμνίσια βατραχοπόδαρα, που τώρα για τους τουρίστες είναι η σπεσιαλιτέ μας, δεν τα μαγείρευε και δεν τα έτρωγε κανένας.

«Παμβώτις» σημαίνει «αυτή που τρέφει τους πάντες». Κι αυτό έκανε η λίμνη Παμβώτιδα με τα ψάρια της για εκατομμύρια χρόνια. Στην Κατοχή έσωσε τους Γιαννιώτες από την πείνα.

Μέχρι που ήρθαμε εμείς οι βάρβαροι και της αλλάξαμε τα φώτα. Από ζωντανή λίμνη, μέσα σε 50-60 χρόνια την κάναμε νεκρή πισίνα.

Οι βουλευτές Καλοχαιρέτες και οι Μαυρογιαλούροι αυτοδιοικητικοί μας, με τις φαεινές τους ιδέες και τα «αναπτυξιακά» τους μπαζώματα, μετέτρεψαν μεγάλα τμήματα της λίμνης σε χωράφια, γήπεδα, πάρκινγκ, δρόμους, ταβέρνες.

● Κατέστρεψαν έτσι τη σπάνια πανίδα και χλωρίδα της.
● Σφράγισαν τις εκατοντάδες πηγές και καταβόθρες που ανανέωναν τα νερά της.
● Έχτισαν τοίχο στις όχθες όπου η λίμνη αυτοκαθαριζόταν βγάζοντας με το κύμα κάθε ρύπο.

Αποτέλεσμα:
● Οι καραβίδες και τα πιο πολλά είδη ψαριών εξαφανίστηκαν.
● Τα ταβερνάκια που τα σερβίριζαν τώρα σερβίρουν κοντοσούβλια.
● Τα νερά βρωμάνε και ζέχνουν.
● Κανένας πια δεν κολυμπάει.

Η Παμβώτιδα αργοπεθαίνει αλλά οι φωστήρες συνεχίζουν απτόητοι τις ολέθριες παρεμβάσεις τους. Τώρα ετοιμάζουν νέα οριοθέτηση, που σημαίνει νέα μπαζώματα. Άσχετοι ξερόλες, αδίστακτοι ψηφοθήρες.

Ας πεθάνει η λίμνη, ας πεθάνει η πόλη. Τα ψηφαλάκια των καταπατητών πάνω απ’ όλα.
ΘΩΜΑΣ ΝΟΥΣΙΑΣ