ΜΕ… ΦΙΡΜΑΝΙΑ ΤΟΥ ΣΟΥΛΤΑΝΟΥ (Νόμοι της Τουρκοκρατίας και της Χούντας στα Γιάννινα τού 2026)

Του Θωμά Νούσια

Εθνικοί ευεργέτες: Τούς τιμούμε με τα λόγια, τους προσβάλλουμε βάναυσα με τη διαχείριση των περιουσιών τους.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κώστας Τασούλας πήγε σήμερα σε μνημόσυνο των αδελφών Ζωσιμά. Ίσως έβγαλε και κανέναν δεκάρικο λόγο. Για την ταμπακιέρα, βέβαια, ούτε λέξη ο φίλος μου ο Κώστας.

Δεν είπε πως οι Ζωσιμάδες άφησαν την περιουσία τους στην πόλη των Ιωαννίνων για να μαθαίνουν γράμματα τα Γιαννιωτόπουλα. Πως δεν την άφησαν στον εκάστοτε μητροπολίτη Ιωαννίνων για να τη διαχειρίζεται χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανέναν. Σαν να είναι τσιφλίκι του.

Αποτέλεσμα: Οι μετοχές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ των κληροδοτημάτων Ζωσιμά και Γεωργίου Σταύρου… εξαερώθηκαν. Γλύτωσαν από πολέμους, κατοχές και πτωχεύσεις και χάθηκαν τώρα, τον 21ο αιώνα, από κακοδιαχείριση. Από άσχετους ξερόλες που το παίζουν ειδικοί.

Μόνο αυτό; Η Ζωσιμαία Σχολή, η Καπλάνειος, η Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία και τα άλλα εμβληματικά διδακτήρια κινδυνεύουν να κατασχεθούν από ξένα funds! Γιατί η Μητρόπολη (τα Αγαθοεργά), χρωστάει πολλά εκατομμύρια από δάνειο που πήρε και δεν αποπληρώνει…

Το είπε στο Δημοτικό Συμβούλιο ο τέως δήμαρχος Δημήτρης Παπαγεωργίου και δεν κουνήθηκε φύλλο. Δεν αντέδρασε κανένας. Πρόεδρος Τασούλας, πολιτικοί και αυτοδιοικητικοί, μούγκα στη στρούγκα!

Τους λες για τα δεκάδες εκατομμύρια των μετοχών που χάθηκαν, σηκώνουν τους ώμους αδιάφορα.
Τους μιλάς για τον κίνδυνο να χαθούν τα διδακτήρια-σύμβολα, κοιτάζουν το ταβάνι.
Έριξε κάποιος την ιδέα να στήσουν μνημείο για τους Ηπειρώτες Εθνικούς Ευεργέτες, πετάχτηκαν όλοι επάνω ενθουσιασμένοι. Με ιδιαίτερο ζήλο συνέστησαν αμέσως ερανική επιτροπή με επικεφαλής τον Κώστα Τασούλα.

Πρώτοι σε φιέστες, μεγάλα λόγια και ταρατατζούμ, πάτος σε όλα τα άλλα.

Λογικό. Να μας πάρουν τα funds τα ιστορικά σχολειά μας και να μας μείνει το γλυπτό με το όνομα του Τασούλα.

Λες και δεν είναι μνημεία των Ηπειρωτών ευεργετών τα δεκάδες κτήρια-μνημεία που έχτισαν οι Ηπειρώτες ευεργέτες:
Από το Καλλιμάρμαρο Παναθηναϊκό Στάδιο, το Πολυτεχνείο και το Πανεπιστήμιο μέχρι το Ζάππειο, το Αρσάκειο, την Εθνική Τράπεζα.

Το ιστορικό διδακτήριο της Ζωσιμαίας Σχολής το έφτιαξαν οι Ζωσιμάδες για να δεσπόζει στην περιοχή. Και τη μεγάλη σχολική αυλή για να αθλούνται και να ψυχαγωγούνται οι μαθητές.
Όχι για εμπορική εκμετάλλευση. Όχι για real estate.

Τι έκαναν οι δεσποτάδες και οι περί αυτών;
Έχτισαν μέσα στη σχολική αυλή καταστήματα και πολυκατοικίες, οι οποίες έπνιξαν το κτήριο-μνημείο.
Θάφτηκε ανάμεσα στα μεγαθήρια.

Όλα τα σχολειά στην ηπειρωτική πρωτεύουσα τα θεμελίωναν και τα εγκαινίαζαν στις 8 Νοεμβρίου. Τη μέρα που τιμάται η μνήμη των Ηπειρωτών εθνικών ευεργετών. Γιατί όλα χτίζονταν με δωρεές ευεργετών.

Ήταν φτωχά Ηπειρωτόπουλα που ξενιτεύτηκαν τον 17ο, 18ο και 19ο αιώνα σε Ρωσία, Ρουμανία, Αυστροουγγαρία, Αίγυπτο. Κατάφεραν με σκληρή δουλειά και αιματηρές οικονομίες να δημιουργήσουν τεράστιες περιουσίες και τις διέθεσαν για να χτίσουν στην πατρίδα τους σχολειά, πανεπιστήμια, νοσοκομεία, οικοτροφεία, γηροκομεία, στάδια.
Και για να χρηματοδοτήσουν τον απελευθερωτικό αγώνα.

Στην Αθήνα όλα τα μεγάλα ιδρύματα τα ίδρυσαν Ηπειρώτες:
Γεώργιος Σταύρου
Ιωάννης Δομπόλης
Νικόλαος Στουρνάρης
Ευάγγελος Ζάππας
Μιχαήλ Τοσίτσας
Γεώργιος Αβέρωφ
Απόστολος Αρσάκης
Γεώργιος Σίνας
Αδελφοί Ριζάρη
Αδελφοί Ζωσιμά
Ζώης Καπλάνης

Ποιοι και πώς διαχειρίζονται σήμερα τις περιουσίες των ευεργετών;
Ποιος τους επιλέγει;
Σέβονται τη βούληση και τις διαθήκες των διαθετών;
Δίνουν πουθενά λογαριασμό ή είναι ανεξέλεγκτοι;

Ο Γεώργιος Σταύρου και οι Αδελφοί Ζωσιμά στις διαθήκες τους είναι σαφείς και κατηγορηματικοί: Αφήνουν τις περιουσίες τους στην πόλη των Ιωαννίνων για να γίνουν σχολεία.
Μέχρι να απελευθερωθεί η πόλη από την οθωμανοκρατία και να αναλάβουν τη διαχείριση οι αιρετοί εκπρόσωποί της, ορίζουν ως διαχειριστές συγκεκριμένους Γιαννιώτες όπως ο πρόξενος της Ελλάδας.
Πουθενά δεν κάνουν λόγο για Μητρόπολη και μητροπολίτη.

Ποιος διαχειρίζεται τα κληροδοτήματα Γεωργίου Σταύρου και Αδελφών Ζωσιμά σήμερα, 113 χρόνια από την απελευθέρωση;
Ο… μητροπολίτης!
Με μια επιτροπή που τα μέλη της τα διορίζει και τα παύει ο ίδιος. Δημοκρατικότατα.
Για να λένε πάντα ΝΑΙ.

Οι δεσποτάδες μας κόμπαζαν πως είναι καλύτεροι από τους δημάρχους στη διαχείριση των κληροδοτημάτων.
Μέχρι που τα βούλιαξαν.

Μετά από κινητοποιήσεις και πιέσεις, η Μητρόπολη δέχτηκε να συμμετέχουν στην επιτροπή των «Αγαθοεργών Καταστημάτων» και κάποιοι εκπρόσωποι τοπικών φορέων. Ο ρόλος τους, όμως, είναι μάλλον διακοσμητικός. Τις αποφάσεις ουσιαστικά τις παίρνουν οι διορισμένοι.

Για τα κληροδοτήματα ισχύει ο νόμος του Ελευθερίου Βενιζέλου του 1920. Ο οποίος διασφαλίζει πως η διαχείριση θα γίνεται με διαφάνεια και όπως ορίζει ο ίδιος ο ευεργέτης.
Ο νόμος αυτός ισχύει σε όλη τη χώρα. ΠΛΗΝ των Ιωαννίνων!

Εδώ στα Γιάννινα ισχύουν ακόμα τα φιρμάνια των σουλτάνων και οι νόμοι των δικτατόρων Πάγκαλου, Μεταξά και Παπαδόπουλου.
Εδώ έχουμε ακόμα αγάδες και χούντες.
Γιατί έχουμε ακόμα ραγιάδες.

Στις δημοκρατίες οι νόμοι ισχύουν για όλους. Στις μπανανίες οι ισχυροί είναι υπεράνω νόμων και κάνουν ό,τι γουστάρουν.

Έκανε ό,τι ήθελε ο πανίσχυρος μητροπολίτης Σπυρίδων Βλάχος, κάνουν ό,τι θέλουν και οι διάδοχοί του.
Ποιος πολιτικός τολμάει να τα βάλει μαζί τους;
Είναι πολλά τα… ψηφαλάκια, Άρη!